Dzisiejsza struktura rodziny różni się od struktury rodziny z połowy XIX wieku w podobnym stopniu, jak struktura rodziny XIX-wiecznej różni się od struktury rodziny naszych najbliższych krewnych – szympansów. Pora się z tym pogodzić, że skala różnic jest aż tak gigantyczna, co musiało pociągnąć za sobą równie gigantyczne konsekwencje dla kultury, religii i wychowania. Stary świat nie wróci. Kobiety to widzą, a mężczyźni mają powód, by tego nie zauważać.
Niniejszy tekst zawiera pierwotne fragmenty artykułu, który ostatecznie ukazuje się w czasopiśmie „Przeszłość Demograficzna Polski” za rok 2023 pod tytułem Sex and Mortality: Changes in the Age Distribution of the Deceased According to Polish Press Obituaries, 1845–1939 ( https://wnus.usz.edu.pl/pdp/pl/issue/1368/article/20281/ ). Artykuł ten ukazuje się po angielsku w lutym 2024 i w toku prac redakcyjnych po uwagach recenzentów przyjął charakter bardziej uniwersalny (ogólnoludzki), dlatego fragmenty dotyczące polskich lektur szkolnych ostatecznie się w nim nie znalazły. Temat lektur szkolnych rozgrzewa dziś głowy polskiego społeczeństwa, warto wylać na te głowy kubeł zimnej demograficznej wody: zimne, mierzalne fakty.
Cała pierwotna, polska wersja artykułu (ta, którą dostali recenzenci) jest dostępna tutaj, w serwisie Academia.edu. Ostateczna wersja (angielska) pojawi się na stronach PDP w ciągu kilku dni (będzie w otwartym dostępie). Ale na początek chyba lepiej przeczytać to streszczenie.